[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 7، شماره 19 - ( 8-1397 ) ::
جلد 7 شماره 19 صفحات 113-134 برگشت به فهرست نسخه ها
تطبیق فرایند تقنین در نظام جمهوری اسلامی ایران با نظریه‌ی قانونگذاری به‌مثابه‌ی برنامه‌ریزی در راستای اجرای قوانین الهی
فاطمه سادات نقوی ، علیرضا دبیرنیا
کارشناسی ارشد دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه قم
چکیده:   (219 مشاهده)
نظریه‌ی قانونگذاری به‌مثابه‌ی برنامه­ریزی برای اجرای قوانین الهی بر این مبنا استوار است که قانونگذاری از صلاحیت‌های شارع مقدس است و کارویژه‌ی پارلمان، برنامه­ریزی در قالب تنظیم قوانین برای اجرای قوانین (احکام) الهی است. این برداشت از شأن قانونگذار در نظام حقوقی ایران از مبانی اسلامی نشأت گرفته است که در دیدگاه بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران و برخی فقهای مجلس مؤسِّسان قانون اساسی نیز مشهود است. در اصول قانون اساسی نیز به‌صراحت به «اختصاص تشریع به خداوند» و «نقش بنیادین وحی در بیان قوانین» اشاره شده است. این نوشتار با روشی توصیفی- تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش است که آیا فرایند قانونگذاری در ایران با نظریه‌ی مذکور مطابقت دارد؟ این ابهام ازآن‌جا ناشی می­شود که ابتکار عمل قانونگذاری توسط پارلمان به‌نحوی است که صلاحیت شارع مقدس در قانونگذاری را عملاً به موضوعِی غیرمؤثر تبدیل کرده، زیرا اجتهاد بر امر قانونگذاری در نظام مطلوب مقدم و در نظام حقوقی ایران مؤخر است. بر همین مبنا، مکانیزمی پیش‌بینی نشده است تا پارلمان از نتایج حاصل از اجتهاد فقها و در راستای اجرای احکام اسلامی، به قانونگذاری مبادرت ­ورزد، بلکه مجلس اغلب براساس نیازهای جامعه، به قانونگذاری می­پردازد. بدین‌ترتیب، فقه در جایگاهی مؤخر از قانونگذاری قرار می­گیرد و تنها به عدم مغایرت مصوبات با موازین اسلامی بسنده می­کند. این تمایز ممکن است به بروز نواقصی در نظام قانونگذاری مبتنی بر شریعت مقدّس منجر ­شود.
واژه‌های کلیدی: قانونگذاری، مجلس شورای اسلامی، اجتهاد، حکومت، احکام اسلامی.
متن کامل [PDF 435 kb]   (235 دریافت)    
نوع مطالعه: حقوق ایران | موضوع مقاله: حقوق اساسی
دریافت: ۱۳۹۷/۲/۸ | پذیرش: ۱۳۹۷/۸/۱۵ | انتشار: ۱۳۹۷/۸/۱۵
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

naghavi F S, dabirnia A. The Comparison of the Legislation Process in the Islamic Republic of Iran with the Theory of Legislation as Planning for the Implementation of Divine Laws. Public Law. 2018; 7 (19) :113-134
URL: http://mag.shora-rc.ir/article-1-635-fa.html

نقوی فاطمه سادات، دبیرنیا علیرضا. تطبیق فرایند تقنین در نظام جمهوری اسلامی ایران با نظریه‌ی قانونگذاری به‌مثابه‌ی برنامه‌ریزی در راستای اجرای قوانین الهی. دانش حقوق عمومی. 1397; 7 (19) :113-134

URL: http://mag.shora-rc.ir/article-1-635-fa.html



دوره 7، شماره 19 - ( 8-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه دانش حقوق عمومی Quarterly Journal of Public Law Knowledge
Persian site map - English site map - Created in 0.18 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 3748